Treść strony
- Ruiny zamku w Złotorii
Henryk Sienkiewicz w powieści „Krzyżacy” zamek w Złotorii umieścił jako miejsce śmierci matki Danusi, a żony Juranda. W widłach Wisły i Drwęcy nadal można podziwiać ruiny będące pamiątką twierdzy wzniesionej przez Kazimierza Wielkiego w połowie XIV wieku (ok. 1343-1349). Zamek powstał jako pograniczna warownia mająca bronić ziemi dobrzyńskiej przed państwem zakonnym i kontrolować rejon Torunia oraz żeglugę na Wiśle i Drwęcy. Po śmierci króla w 1370 r. twierdza przypadła jego wnukowi Kaźkowi Słupskiemu, trzy lata później warownia została zajęta przez księcia gniewkowskiego Władysława Białego, a od 1379 r. należała do księcia śląskiego Władysława II Opolczyka. W 1391 r. zamek wraz z ziemią dobrzyńską Opolczyk samowolnie przekazał Krzyżakom, jako zastaw. W 1404 r. twierdzę wykupił król Władysław Jagiełło, ale już w 1409 r., po ośmiodniowym oblężeniu, zniszczyli ją Krzyżacy dowodzeni przez Ulricha von Jungingena. W maju 1411 r. w pobliżu ruin odbyło się uroczyste spotkanie Jagiełły i jego brata wielkiego księcia litewskiego Witolda z wielkim mistrzem Heinrichem von Plauenem, gdzie wymieniono wcześniej już opieczętowane dokumenty dopełniające podpisanie I pokoju toruńskiego. Zamek, który wrócił do Królestwa Polskiego, miał być odbudowany. Taką klauzulę zawarto w postanowieniach traktatu pokojowego. Krzyżacy jednak nigdy nie wpłacili zasądzonego na ten cel ekwiwalentu. Po II pokoju toruńskim w 1466 r. twierdza straciła swe znaczenie. Została opuszczona i częściowo rozebrana, resztę dopełniły wojny napoleońskie. To miejsce nadal jednak warto odwiedzić, zarówno ze względów historycznych, jak i przyrodniczych.
- Historyczny mural w Złotorii
Na sygnał trębaczy opadła kurtyna, odsłaniając ścianę, na której ukazała się scena upamiętniająca I pokój toruński, ale także współczesne postacie związane ze Złotorią (gm. Lubicz). W ten właśnie sposób 23 października 2021 r. na ścianach budynku prowadzącego do ruin zamku został odsłonięty historyczny mural autorstwa artysty Cezarego Mazurkiewicza. Do odsłonięcia malowidła, o wiele większego niż słynny obraz Matejki „Bitwa pod Grunwaldem”, poszedł orszak prowadzony przez króla Władysława Jagiełłę, mistrza krzyżackiego von Plauena i szlachcianki w historycznych strojach. Złotoriański uliczny obraz ma powierzchnię 120 m2. Mural w nowoczesnej formie przedstawia nie tylko scenę przekazania dokumentów I pokoju toruńskiego na łąkach Złotorii pod zamkiem w 1411 roku, ale również sceny z życia mieszkańców podtoruńskiej wsi. Na kolorowej ścianie można znaleźć myśliwych z koła w Złotorii, flisaków, wędkarzy znad Drwęcy, kajakarzy, sportowców KS Flisak, rowerzystów, motocyklistów, strażaków, bibliotekarzy, panie z KGW i inne osoby.
- Kościół w Młyńcu Drugim
W I połowie XVII wieku wieś kupili jezuici, którzy w 1750 roku zbudowali tu zachowany do dzisiaj urokliwy drewniany kościół. Świątynia, w konstrukcji zrębowej, z wieżą, stoi na malowniczym wysokim brzegu Drwęcy. Prezbiterium zamknięto ścianą prostą, a nad zakrystią wznosi się pięterko z dawną lożą (kościół od 1773 do 1950 funkcjonował jako prywatna kaplica). Wyjątkowy na tych ziemiach jest zachowany jednolity rokokowy wystrój wnętrza o sarmackim charakterze. Należą do niego między innymi: rokokowy ołtarz główny z około 1750 roku, z rzeźbami św. św. Franciszka Ksawerego i Ildefonsa, z obrazem Św. Ignacego Loyoli i zasuwą ze św. Ignacym zwyciężającym szatana; ołtarze boczne, w tym jeden z rzeźbami Indian (nawiązanie do działalności misyjnej św. Franciszka Ksawerego), czy ambona z malowanym zapleckiem.Osobliwością kościoła są również zabytkowe organy. Kryjący się za trójwieżyczkową frontową oprawą, wbudowaną w owalną balustradę chóru muzycznego instrument, posiada zaledwie jedną klawiaturę ręczną, stąd zaliczany jest do tzw. pozytywów organowych.
- Lapidarium młynieckie
W sołectwie Młyniec Drugi znajduje się wyjątkowe, dostępne dla wszystkich „Lapidarium młynieckie”, czyli muzeum kamieni. W żwirowniach zlokalizowanych w okolicach Młyńca Drugiego wydobywa się nie tylko kruszywo, ale także ogromne głazy. Stoją one potem przed niektórymi domostwami jak strażnicy spokoju i bezpieczeństwa. Dostrzegając potencjał tego bogactwa, miejscowi liderzy społeczni postanowili przeznaczyć środki z funduszu sołeckiego na utworzenie „Lapidarium młynieckiego”. W oparciu o bogactwo żwirowni w 2021 r. rozpoczęto projektowanie i prace przygotowawcze we współpracy z prof. dr hab. Marią Górską-Zabielską, kierownikiem Zakładu Geoturystyki i Geologii Środowiskowej Instytutu Geografii Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach. W „Lapidarium młynieckim” eksponowane są głazy narzutowe będące dowodem na obecność lądolodu skandynawskiego na tym terenie. Jak oceniła naocznie ekspertka, najstarsze z eksponowanych tu głazów mają 1,9 mld lat, najmłodsze niespełna 500 mln lat. Zebrano i zwieziono dwadzieścia siedem głazów. Dzięki pracy naukowej prof. dr hab. Marii Górskiej-Zabielskiej, która z właścicielami żwirowni i radą sołecką wybrała najciekawsze okazy, zbadała je i opisała, można było wykonać tablice informacyjne przy wejściu na teren, tabliczki opisowe oraz broszurę edukacyjną dla zainteresowanych geologią. Prace nad lapidarium trwały trzy lata i zakończyły się w październiku 2023 roku. Muzeum kamieni znajduje się w centrum Młyńca Drugiego, przy skrzyżowaniu dróg powiatowych nr 2036C i 2009C, naprzeciwko wybudowanej w 2019 roku świetlicy, nieopodal drewnianego zabytkowego kościółka z XVIII wieku.
- Gwiezdna ulica
W Grabowcu istnieje ulica Obi-Wana Kenobiego (postaci z "Gwiezdnych Wojen" George'a Lucasa). Uchwałę w tej sprawie na wniosek mieszkańców Rada Gminy Lubicz podjęła 30 grudnia 2004 r. Wówczas była to prawdopodobnie jedyna na świecie ulica z taką nazwą.
Jedyne w gminie jezioro jest położone w Sołectwie Młyniec Drugi, wśród zieleni, na urozmaiconym terenie, o dobrej dostępności brzegowej. Piękne, skłaniające do relaksu, położenie i czysta woda to niewątpliwe atuty tego miejsca.
- Grodzisko Poganka
Położone bezpośrednio przy korycie Drwęcy, około 1,5 km od pierwszych zabudowań Jedwabna. Pogankę opisał i przebadał (w I poł. XX w.) Władysław Łęga, który odkrył na tym terenie narzędzia krzemienne. Znaleziono tutaj m.in. neolityczny toporek, ślady osadnictwa Kultury Pucharów Lejkowatych z tego samego okresu oraz osadę Kultury Ceramiki Sznurkowej. Z epoki brązu pozostałościami są cmentarzyska reprezentujące kulturę łużycką. W grobach odkryto np. łużyckie szpile uchate. Odkryte duże ilości ceramiki świadczą o istnieniu tu wczesnośredniowiecznej osady. Grodzisko w dzisiejszym Jedwabnie istniało od VIII do XIV wieku. Zachowana część pierwotnego grodziska obejmuje powierzchnię ok. 70x50 m ze śladami wałów od strony południowej i fragmentarycznie zachodniej. W południowo-zachodniej części grodziska w wale rysuje się wyraźne zagłębienie, prawdopodobnie ślad pierwotnej bramy grodu. Bezpośrednio na zachód grodziska widoczne są zagłębienia terenu, będące śladem zasypanej fosy. W 2020 r. gmina wraz z Sołectwem Jedwabno udrożniła trakt z Jedwabna do Lubicza Dolnego. Teraz to wygodna i atrakcyjna historyczno-przyrodniczo ścieżka pieszo-rowerowa, którą można dotrzeć do grodziska.
>>> Zachęcamy do obejrzenia galerii zdjęć umieszczonych na naszej stronie.